Marcin Luter w ?Rozprawie o wolności chrześcijanina" napisał:

?Widzimy zatem, że chrześcijanin, aby być pobożnym, do żadnego się nie musi uciekać uczynku, a jeśli uczynek nie jest konieczny, to nie ulega już żadnej wątpliwości, że chrześcijanin nie jest związany zakonem, ani żadnymi przepisami; jeśli zaś nie jest związany, to jest wolny."

Czy to właściwa interpretacja chrześcijańskiej wolności?

Przykazania Jezusa

W 1 Kor. 9:20-21 apostoł Paweł stwierdza, że nie jest całkiem bez zakonu (prawa), bowiem podlega zakonowi Chrystusa. A jednak w innych miejscach tenże apostoł pisze o wolności w Chrystusie (Gal. 2:4; 5:1). Czy jest to sprzeczność? I na czym polega wolność w Chrystusie? Po pierwsze na tym, że chrześcijanin nie podlega zakonowi Mojżeszowemu, który wypełnił swój cel i rozumiany cieleśnie stał się zbędnym brzemieniem. I szerzej: chrześcijanin nie podlega żadnym prawom i zwyczajom ani niczemu, jeśli nie jest to pożądane dla niego przez Chrystusa (dlatego prawo świeckie obowiązuje nas, o ile nie koliduje z prawem Pana). Po drugie wolność w Chrystusie wynika z tego, że chrześcijanin rozumie i akceptuje wymagania Pana. Chodzi o to, że nasza wolność nie polega na tym, iż Jezus nie wymaga uczynków, które realizują Jego wolę, ale na tym, że nam się to, co jest wymagane, podoba i znajdujemy w tym spełnienie. Uczynki wymagane przez Pana są korzystne i szlachetne, odpowiadają naszemu uszlachetnionemu przez Ducha człowieczeństwu, więc wypełniamy je z ochotą. Dlatego też Jezus powiedział, że brzemię jego jest lekkie. A zatem wolność w Chrystusie to nie jest całkowity brak brzemienia, ale dobrowolna chęć dźwigania jarzma, które jest miłe - wynika z tego korzyść i satysfakcja. Czy ktoś narzekałby na brak wolności z powodu tego, że musi nosić własne nowonarodzone dziecko? Czy dobrowolne noszenie dziecka stoi w sprzeczności z wolnością?
Przykazania Pana są przez nas odbierane jako sensowne, mądre, dobre, potrzebne, chwalebne. Chrystus i apostołowie objawili nie tylko Bożą wolę dla ery Nowego Przymierza, ale też umożliwili jej zrozumienie i dobrowolne wykonanie (dzięki miłości). By pojąć wolę Boga, trzeba było poznać, kim On jest. Zostało nam to dane: ?nikt nie zna Ojca, tylko Syn i ten, komu Syn zechce objawić" (Mat. 11:27); ?Kto mnie widział, widział Ojca" (Jan. 14:9); ?I objawiłem im imię twoje, i objawię, aby miłość, którą mnie umiłowałeś, w nich była, i Ja w nich" (Jan. 17:26). Inaczej było z przepisami Starego Przymierza. Żydzi nie byli w stanie pojąć sensu wielu przykazań. Byli pod brzemieniem nierozumianym, lecz koniecznym pod groźbą kary ludzkiej i Bożej.
Chrześcijanin jest więc wolny, a jego wolność wcale nie stoi w sprzeczności z zakonem Jezusa, z przykazaniami NOWEGO Przymierza. Przeciwnie, wolność w Chrystusie nie może obyć się bez trwania w nauce:

?Kto się za daleko zapędza i nie trzyma się nauki Chrystusowej, nie ma Boga. Kto trwa w niej, ten ma i Ojca, i Syna." (2 Jan. 1:9)

?Kto mówi: Znam go, a przykazań jego nie zachowuje, kłamcą jest i prawdy w nim nie ma. Lecz kto zachowuje Słowo jego, w tym prawdziwie dopełniła się miłość Boża. Po tym poznajemy, że w nim jesteśmy" (1 Jan. 2:4-5)

?A przeto poprzednie przykazanie zostaje usunięte z powodu jego słabości i nieużyteczności, gdyż zakon nie przywiódł niczego do doskonałości, z drugiej zaś strony wzbudzona zostaje lepsza nadzieja, przez którą zbliżamy się do Boga." (Hebr. 7:18-19)

Ta lepsza nadzieja to Chrystus, który ?może zbawić na zawsze tych, którzy przez niego przystępują do Boga, bo żyje zawsze, aby się wstawiać za nimi" (Hebr. 7:25). Ale dla kogo Chrystus jest nadzieją? Kogo może zbawić na zawsze? Za kim się wstawia? Powyższe świadectwa wystarczą, by stwierdzić, że ci, którzy odrzucają Jego naukę - przykazania Nowego Przymierza - nie skorzystają z Jego łaski. W ten sposób Pismo udowadnia, że sama wiara to zbyt mało, by zbawienie mogło się dokonać.

?Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, jeśli kto zachowa słowo moje, śmierci nie ujrzy na wieki." (Jan. 8:51)

Kto zachowa Jego Słowo, a więc przykazania, śmierci nie ujrzy. A jeśli nie zachowa? Podkreślona warunkowość. Jest to warunkowość zbawienia.
Kto jest przyjacielem Jezusa, a kto nieprzyjacielem?

?Jesteście przyjaciółmi moimi, jeśli czynić będziecie, co wam przykazuję." (Jan. 15:14)

Znów warunkowość. U Mateusza zaś czytamy:

?Nie każdy, kto do mnie mówi: Panie, Panie, wejdzie do Królestwa Niebios; lecz tylko ten, kto pełni wolę Ojca mojego, który jest w niebie. W owym dniu wielu mi powie: Panie, Panie, czyż nie prorokowaliśmy w imieniu twoim i w imieniu twoim nie wypędzaliśmy demonów, i w imieniu twoim nie czyniliśmy wielu cudów? A wtedy im powiem: Nigdy was nie znałem. Idźcie precz ode mnie wy, którzy czynicie bezprawie." (Mat. 7:21-23)

Skoro można wierzyć w Pana i łamać jego przykazania, co widać w powyższym fragmencie, to tym samym można wierzyć w Pana i być Jego nieprzyjacielem. Jeśli więc wiarę może posiadać zarówno przyjaciel Jezusa, jak i Jego nieprzyjaciel, to znaczy, że wartość nie tkwi w samej wierze. Potrzebne jest coś jeszcze.

I dalej o przykazaniach:

?Jeśli mnie miłujecie, przykazań moich przestrzegać będziecie (...). Kto ma przykazania moje i przestrzega ich, ten mnie miłuje; a kto mnie miłuje, tego też będzie miłował Ojciec i Ja miłować go będę, i objawię mu samego siebie." (Jan. 14:15,21)

?Lepiej bowiem byłoby dla nich nie poznać drogi sprawiedliwości, niż poznawszy ją, odwrócić się od przekazanego im świętego przykazania." (2 Piotr. 2:21)

?I otrzymamy od niego, o cokolwiek prosić będziemy, gdyż przykazań jego przestrzegamy i czynimy to, co miłe jest przed obliczem jego." (1 Jan. 3:22)

?A kto przestrzega przykazań jego, mieszka w Bogu, a Bóg w nim, i po tym Duchu, którego nam dał, poznajemy, że w nas mieszka." (1 Jan. 3:24)

Czy zatem mieszka w Bogu ten, kto nie przestrzega przykazań Jezusa?
Czy rzeczywiście chrześcijanin nie musi spełniać uczynków, by być pobożnym - jak napisał Luter? Jezus na przykład nakazał, żeby uczniowie wspólnie spożywali Jego Wieczerzę. Czy chrześcijanin, który nakaz ten ignoruje, zasługuje na miano pobożnego?
Również z słów Pawła wynika, że ten, kto nie uznaje przykazań Pana, sam nie będzie uznany:

?... to, co wam piszę, jest przykazaniem Pańskim; A jeśli ktoś tego nie uzna, sam nie jest uznany." (1 Kor. 14:37-38)

Jak widać, trudno mówić o pobożności w sytuacji, gdy nie spełnia się uczynków wiary Chrystusowej.
A oto jak Jakub rozprawia się z postulowaną przez Lutra pobożnością nie wymagającą uczynków:

?Jeśli ktoś sądzi, że jest pobożny, a nie powściąga języka swego, lecz oszukuje serce swoje, tego pobożność jest bezużyteczna. Czystą i nieskalaną pobożnością przed Bogiem i Ojcem jest to: nieść pomoc sierotom i wdowom w ich niedoli i zachowywać siebie nie splamionym przez świat." (Jak. 1:26-27)

Również dla Pawła prawdziwa pobożność to uczynki, a nie jedynie kontemplowanie własnej wiary:

?...Lecz jak przystoi kobietom, które są prawdziwie pobożne, zdobić się dobrymi uczynkami." (1 Tym. 2:10)

Wiara nie jest więc pustym przeświadczeniem. Bazuje ona na ?słowach wiary" (Rzym. 10:8,17; 1 Tym 4:6), to znaczy na naukach Chrystusa, które są mieczem Ducha (Jan. 3:34). Wynika z tego, że kto nie jest wykonawcą Słowa, tego wiara jest martwa, podobnie jak wiara demonów, ?które wierzą i drżą" przed karą. Pisze o tym Jakub w swoim Liście.

I jeszcze zadajmy sobie pytanie. Jezus dał samego siebie, żeby nas odkupić i oczyścić. Czy tylko po to?

"Który dał samego siebie za nas, aby nas wykupić od wszelkiej nieprawości i oczyścić sobie lud na własność, gorliwy w dobrych uczynkach" (Tyt. 2:14)